Butterfly
وبسايت حشره شناسي
|
||
پنج شنبه 10 فروردين 1391برچسب:, :: 7:35 :: نويسنده : داود كوهي زرگر يكي از موفق ترين روش هاي كنترل آفات تا امروز استفاده از ژن باكتري BT در گياهان است. اين ژن، پروتئيني است كه از گياه در برابر حمله آفات با از بين بردن آنها محافظت مي كند.
بررسي ها نشان مي دهد حشرات اندك اندك در حال بالابردن مقاومت خود به اين روش هستند و اين موضوع قطعا تهديدي جدي براي موفقيت اين روش محسوب مي شود، اما پروفسور بروس تاباشنيك روشي را ابداع كرده كه طي آن و با ايجاد تغيير كوچكي در ساختار ژنتيكي سموم BT مي توان مقاومت بعضي از آفات عمده را در برابر سموم طبيعي BT كنوني در هم شكست. سموم حاوي BTتنها حشراتي را از بين مي برد كه در شكمشان دقيقا همان گيرنده هاي پروتئيني را دارند كه سم به آنها مي چسبد. اين موضوع يكي از دلايلي است كه سموم BT به عنوان يكي از سموم سازگار با محيط زيست در زمينه كنترل آفات محسوب مي شوند. اين سموم همه حشرات را از بين نمي برد. به عنوان مثال سم BT بر خلاف حشره كش هايي كه به شكل گسترده استفاده مي شوند، سموم BT تنها طيف كوچكي از حشرات را از بين مي برد چرا كه توانايي اين سموم ارتباط مستقيمي با واكنش گيرنده هاي سلولي سطح شكم حشره با سم دارد. عملكرد اين سم مانند كليدي است كه فقط قفل مخصوص به خود را باز مي كند و اگر قفل عوض شود قادر به بازكردن آن نيست. حشرات با تغييرات تكاملي سريع، خودشان را با شرايط متفاوت سازگار مي كنند. هر چه سم بيشتري استفاده شود، حشره بيشتر نسبت به آن مقاوم مي شود. از آنجا كه حدود 2 دهه است از سم BT در بيش از 140 ميليون جريب زمين كشاورزي در سرتاسر جهان استفاده شده، مي شد انتظار داشت كه حشرات با تغيير در ساختار بدني خود راه تكامل را براي گريز از اين حشره كش طبيعي در پيش گرفته باشند. بنابراين محققان تصميم گرفتند مطالعات بيشتري روي نحوه عملكرد سم BT داشته باشند تا مانع مقاومت بيش از حد حشرات شده و آنها را تحت كنترل درآورند. آنها موفق شدند عملكرد مرحله به مرحله سم، شامل اين كه سم به چه گيرنده هايي متصل مي شود، با چه آنزيمي واكنش مي دهد و بسياري موارد ديگر را در سطح ملكولي مدلسازي كنند. حال مشخص شده كه سم به پروتئين كادرين در شكم حشره متصل مي شود و در نهايت باعث مرگ او مي گردد. مطالعه روي Pectinophora gossypiella يكي از سرسخت ترين آفات مزارع پنبه نشان داد كه جهش هاي ژنتيكي در اين حشره باعث تغيير پروتئين كادرين شده و در نتيجه سم ديگر مانند گذشته تاثيري روي حشره نمي گذارد. به همين دليل، پژوهشگران تصميم گرفتند به وسيله مهندسي ژنتيك سم BT را به گونه اي تغيير دهند تا نيازي به پروتئين كادرين براي از بين بردن اين آفت نداشته باشد. در اولين آزمايش، سم جديد توانست آفت مزارع تنباكو را براحتي از بين ببرد. اين آفت با تكنيكي به نام تداخل RNA توانسته بود توليد پروتئين كادرين را در بدنش متوقف كند. تاثير اين سم روي آفات مزارع پنبه كه اين پروتئين را با جهش هاي ژنتيكي در بدنشان تغيير داده بودند نيز موفقيت آميز بود و آنها را هم از پاي درآورد. محققان معتقدند سم جديد قادر است هر حشره با هويتي كه با ايجاد جهش در گيرنده پروتئين كادرين خود مكانيسم مقاومتي در بدنش به وجود آورد را از بين ببرد اما آزمايش هاي بعدي نشان داد داستان آنقدرها هم شيرين به پايان نرسيده است. مشاهدات بعدي حكايت از آن دارد كه اين سم همواره قادر به از بين بردن حشرات تكامل يافته نبوده و در عوض روي برخي حشراتي كه مقاومت آنها در برابر سم ناشي از عوامل ديگري است، موثرتر عمل مي كند. هنوز بدرستي مشخص نيست كه چرا سموم جديد روي برخي زنجيره هاي مقاومتي موثر و روي برخي ديگر ناكارآمد است. بر اساس نتايج آزمايشگاهي به نظر مي رسد كه سم BT جديد بتواند كاركرد مطلوبي داشته و روي حداقل بخشي از آفات موثر باشد، اما هنوز تصميمي براي تست واقعي آن در زمين هاي كشاورزي اتخاذ نشده است. حداقل نفعي كه از اين تحقيق عايد بخش صنعت و كشاورزي مي شود ايجاد روش هاي سازگار با محيط زيست در كنترل آفات است. روزنامه جام جم، شماره 3275 به تاريخ 22/8/90، صفحه 12 (دانش) نظرات شما عزیزان:
![]() ![]() ![]() پیوندهای روزانه
![]() ![]() پيوندها
![]()
![]() ![]() ![]() |
||
![]() |